با این ویتامینها، قاتل شیرین را مهار کنید
یک تحلیل تازه نشان میدهد مصرف ویتامین D در افراد مبتلا به پیشدیابت میتواند شانس بازگشت قند خون به محدوده طبیعی را افزایش دهد. اما مصرف دوزهای بالای این مکمل بدون نظر پزشک ممکن است عوارض جدی به همراه داشته باشد.
نقش ویتامین D در تنظیم قند خون
به گزارش مدیکوآنلاین، ویتامین D بیشتر بهخاطر نقش آن در سلامت استخوانها شناخته میشود، اما شواهد پژوهشی فزاینده نشان میدهد که این ویتامین ممکن است در تنظیم قند خون نیز نقش داشته باشد؛ بهویژه در افرادی که در مرحله پیشدیابت قرار دارند. بر اساس نتایج یک تحلیل، مصرف مکمل ویتامین D در افراد مبتلا به پیشدیابت، احتمال بازگشت قند خون از محدوده پیشدیابت به محدوده طبیعی را در مقایسه با دارونما ۲۷ درصد افزایش داده است.
ویتامین D چگونه بر قند خون اثر میگذارد؟
به گفته پژوهشگران، یکی از مهمترین اثرات ویتامین D میتواند کمک به ترشح انسولین از سلولهای بتای پانکراس باشد. انسولین هورمونی است که به ورود گلوکز از خون به سلولها کمک میکند. ویتامین D همچنین ممکن است با کاهش التهاب به بهبود شرایط مرتبط با مقاومت به انسولین و اختلال در جذب گلوکز کمک کند. با این حال، این اثر به معنای آن نیست که افراد فاقد پیشدیابت با مصرف ویتامین D میتوانند از ابتلا به دیابت پیشگیری کنند. شواهد موجود بیشتر بر افراد مبتلا به پیشدیابت متمرکز است.
دوز بالای ویتامین D برای پیشدیابت مفید است؟
در مطالعات بررسیشده، میانگین مصرف روزانه ویتامین D حدود ۴۳۰۰ واحد بینالمللی (IU) بوده است. این مقدار از میزان توصیهشده روزانه برای بزرگسالان (۶۰۰ واحد برای افراد ۱۹ تا ۷۰ ساله و ۸۰۰ واحد برای افراد بالای ۷۱ سال) بیشتر است. انجمن غدد درونریز آمریکا نیز در سال ۲۰۲۴ اعلام کرد بزرگسالانی که در معرض خطر بالای ابتلا به دیابت و مبتلا به پیشدیابت هستند، ممکن است از دریافت ویتامین D بیش از میزان توصیهشده روزانه برای کاهش خطر پیشرفت بیماری سود ببرند. با این حال، میزان دقیق و مناسب مصرف برای همه افراد یکسان نیست.
مصرف خودسرانه دوزهای بالا میتواند خطرناک باشد
با وجود فواید احتمالی ویتامین D، مصرف دوزهای بالا بدون نظر پزشک توصیه نمیشود. مصرف بیش از حد ویتامین D میتواند باعث افزایش کلسیم خون (هایپرکلسمی) شود. این وضعیت ممکن است به ضعف استخوانها، ایجاد سنگ کلیه و حتی اختلال در عملکرد قلب و مغز منجر شود. برخی متخصصان نیز توصیه میکنند از مصرف طولانیمدت دوزهای بسیار بالا، بهویژه بیش از ۵ هزار واحد در روز، بدون نظارت پزشکی خودداری شود. بنابراین اگر پیشدیابت دارید و قصد مصرف مکمل ویتامین D را دارید، بهتر است ابتدا با پزشک درباره نیاز بدن و میزان مناسب مصرف مشورت کنید.
منابع غذایی ویتامین D
مواد غذایی طبیعی زیادی حاوی ویتامین D نیستند، اما برخی مواد غذایی بهصورت غنیشده حاوی این ویتامین هستند؛ از جمله شیر و برخی محصولات لبنی غنیشده، شیرهای گیاهی غنیشده، غلات صبحانه غنیشده و آب پرتقال غنیشده. در میان منابع طبیعی، ماهیهای چرب مانند سالمون، قزلآلا و تن از بهترین منابع ویتامین D محسوب میشوند. زرده تخممرغ، جگر گاو و پنیر نیز مقادیر کمتری از این ویتامین دارند.
سبک زندگی؛ مهمترین عامل کنترل پیشدیابت
اگرچه مکمل ویتامین D ممکن است برای برخی افراد مبتلا به پیشدیابت مفید باشد، نباید آن را جایگزین روشهای اصلی پیشگیری از دیابت دانست. تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم، کنترل وزن در افراد دارای اضافهوزن و سایر اصلاحات سبک زندگی همچنان از مؤثرترین راهها برای جلوگیری از پیشرفت پیشدیابت به دیابت محسوب میشوند.
