هر گرم پروتئین اضافی، یک قدم به سمت سنگ کلیه!
به طور متوسط، هر فرد به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، بین ۰.۸ تا ۱.۵ گرم پروتئین در روز نیاز دارد. برای مثال، فردی با وزن ۱۰۰ کیلوگرم، به طور معمول حدود ۸۰ تا ۱۰۰ گرم پروتئین در روز نیاز دارد. این میزان، نیاز طبیعی بدن یک فرد عادی است و مبنای محاسبه دریافت روزانه پروتئین محسوب میشود.
پروتئین اضافی به عضله تبدیل نمیشود
به گزارش مدیکو آنلاین، یک متخصص تغذیه با بیان اینکه برخلاف تصور بسیاری از افراد، پروتئین اضافی در بدن به عضله تبدیل نمیشود، بلکه موجب افزایش توده چربی در بدن خواهد شد، گفت: این تصور که هرچه پروتئین بیشتری مصرف شود، عضلات بیشتری ساخته میشود، نادرست است و مصرف بیش از حد آن میتواند باعث افزایش چربی بدن شود.
میزان نیاز واقعی بدن به پروتئین
مجید غیورمبرهن با اشاره به عوارض مصرف پروتئین در بدن انسان، اظهار کرد: مهمترین موضوع درباره عوارض مصرف پروتئین این است که ابتدا مشخص کنیم بدن انسان چه میزان پروتئین نیاز دارد. بسیاری از افراد تصور نادرستی از میزان پروتئین مورد نیاز خود دارند. به طور متوسط، هر فرد به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، بین ۰.۸ تا ۱.۵ گرم پروتئین در روز نیاز دارد. این میزان، نیاز طبیعی بدن یک فرد عادی است و مبنای محاسبه دریافت روزانه پروتئین محسوب میشود.
نیاز پروتئینی ورزشکاران
میزان نیاز به مصرف پروتئین در افراد ورزشکار، اندکی افزایش پیدا میکند. برای یک ورزشکار، این مقدار ممکن است حدود ۱.۲ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن باشد و در ورزشکاران حرفهای این میزان به حدود ۱.۳ گرم برسد. در ورزشکاران بسیار حرفهای نیز این میزان ممکن است تا حدود ۱.۵ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن افزایش یابد.
منابع تأمین پروتئین
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به منابع تأمین پروتئین مورد نیاز بدن، خاطرنشان کرد: پس از مشخص شدن میزان نیاز روزانه به پروتئین، این پرسش مطرح میشود که این مقدار باید از چه منابعی تأمین شود. یکی از باورهای نادرست میان بسیاری از ورزشکاران، تأمین عمده پروتئین از فرآوردههای گوشتی و تخممرغ است. بخش عمده پروتئین دریافتی روزانه از نان، غلات و فرآوردههای لبنی تأمین میشود و به طور متوسط، حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد و حتی گاهی بیشترِ نیاز روزانه به پروتئین از همین منابع تأمین میشود.
تبلیغات نادرست درباره مصرف پروتئین
این متخصص تغذیه ادامه داد: برخی افراد ناآگاه یا افرادی که قصد فروش محصولات خود را دارند، به ورزشکاران القا میکنند که باید به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، دو یا سه گرم پروتئین مصرف کنند و سپس با استناد به این اعداد، فرد میبیند که تأمین چنین میزانی از طریق مواد غذایی امکانپذیر نیست و باید مکمل پروتئینی خریداری کند. در حالی که این اعداد چندین برابر نیاز واقعی بدن است.
نیاز پروتئینی با یک برنامه غذایی کامل قابل تأمین است
وی با تأکید بر اینکه بخش عمده نیاز روزانه بدن به پروتئین از طریق نان، غلات و فرآوردههای لبنی تأمین میشود، بیان کرد: حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد نیاز روزانه به پروتئین از این منابع و تنها حدود ۳۰ درصد باقیمانده از طریق منابعی مانند فرآوردههای گوشتی دریافت میشود. همچنین با بررسی هرم غذایی مشخص میشود که افراد عادی برای تأمین نیاز روزانه خود به مقدار زیادی پروتئین نیاز ندارند.
منابع جایگزین پروتئین
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: در هرم غذایی منابعی مانند گوشت، حبوبات، مغزیجات، ماهی و تخممرغ به عنوان منابع تأمینکننده پروتئین معرفی شدهاند و مجموع این مواد غذایی میتواند نیاز بدن را برطرف کند. به عنوان مثال، مصرف دو تا سه عدد تخممرغ در روز بخش قابل توجهی از نیاز پروتئینی یک فرد را تأمین میکند و یک ورزشکار نیز میتواند با مصرف یک تخممرغ، یک لیوان حبوبات و یک لیوان مغزیجات، پروتئین مورد نیاز بدن خود را دریافت کند و لزوماً نیازی به مصرف گوشت نداشته باشد.
مصرف بیش از حد پروتئین در مشهد
این متخصص تغذیه افزود: مطالعات نشان میدهد که در مشهد، میزان مصرف پروتئین از نیاز واقعی بدن بیشتر است. مشکل سبد غذایی مردم کمبود پروتئین نیست، بلکه توزیع نامناسب مصرف آن است. برخی افراد پروتئین را بیش از اندازه مصرف میکنند، در حالی که مصرف بیش از حد پروتئین خود میتواند عوارضی برای بدن ایجاد کند.
آسیب به کلیه با مصرف بالای پروتئین
غیورمبرهن درباره عوارض مصرف بیش از حد پروتئین برای بدن، تصریح کرد: یکی از مهمترین عوارض مصرف زیاد پروتئین، آسیب به کلیهها است. مقدار زیادی از پروتئینهای مصرفی از طریق کلیه دفع میشوند. کلیه مانند یک صافی عمل میکند و زمانی که حجم پروتئین دریافتی بیش از حد باشد، این فشار میتواند عملکرد این صافی را تحت تأثیر قرار داده و زمینه بروز مشکلات کلیوی را فراهم کند.
پروتئین اضافی به چربی تبدیل میشود
این متخصص تغذیه با تأکید بر اینکه مصرف پروتئین بیش از نیاز بدن باعث افزایش توده عضلانی نمیشود، بیان کرد: برخلاف تصور بسیاری از افراد، پروتئین اضافی در بدن به عضله تبدیل نمیشود، بلکه موجب افزایش توده چربی در بدن خواهد شد. بنابراین، این تصور که هرچه پروتئین بیشتری مصرف شود، عضلات بیشتری ساخته میشود، نادرست است.
خطر ناخالصیهای مکملهای پروتئینی
وی با اشاره به اینکه اگر افراد علاوه بر مصرف بیش از حد پروتئین، این محصولات را از منابع نامعتبر نیز تهیه کنند، احتمال بروز عوارض چند برابر خواهد شد، اظهار کرد: وجود ناخالصی در برخی از این فرآوردهها میتواند مشکلات بیشتری برای مصرفکنندگان ایجاد کند. متأسفانه موارد متعددی از بیماران مشاهده شدهاند که نسبت به ناخالصیهای موجود در این محصولات واکنش نشان دادهاند و عوارض ناشی از آن را تجربه کردهاند.
علائم دیررس مصرف بیش از حد پروتئین
این استاد دانشگاه درباره علائم مصرف بیش از حد پروتئین در بدن انسان، بیان کرد: عوارض ناشی از مصرف زیاد پروتئین معمولاً دیر بروز میکنند. در بسیاری از موارد، فرد تا زمانی که آسیب قابل توجهی به کلیه یا سایر اندامها وارد نشده باشد، متوجه مشکل نمیشود. به همین دلیل، علائم معمولاً زمانی ظاهر میشوند که آسیب ایجاد شده است. حتی زمانی که در آزمایشها دفع پروتئین مشاهده میشود، ممکن است بخش مهمی از مشکلات به دلیل ناخالصیهای موجود در این محصولات باشد.
