نور مصنوعی شدید در شب؛ تهدیدی جدی برای سلامت چشمها
نتایج پژوهش کنونی نشان داد که قرار گرفتن در معرض نور مصنوعی شدید در ساعات پایانی شب میتواند خطر ابتلا به بیماریهایی مانند تباهی لکه زرد، آبمروارید و آبسیاه را افزایش دهد.
به گزارش مدیکو، قرار گرفتن در معرض نور مصنوعی بسیار زیاد در ساعات پایانی شب، بهویژه نور ساطع شده از صفحهنمایشها و چراغهای الایدی، ممکن است خطر ابتلا به برخی بیماریهای شایع چشم را در سالهای بعدی زندگی افزایش دهد.
ساعت زیستی و نقش نور در تنظیم آن
بدن انسان طی میلیونها سال با چرخه طبیعی روشنایی روز و تاریکی شب سازگار شده است. طلوع خورشید به بدن پیام بیداری میدهد و غروب خورشید زمان آماده شدن برای خواب را اعلام میکند. این چرخه با «ساعت زیستی» یا ریتم شبانهروزی کنترل میشود و چشمها نقش مهمی در تنظیم آن دارند زیرا نور را تشخیص داده و اطلاعات آن را به مغز منتقل میکنند.
با این حال، زندگی مدرن این الگوی طبیعی را تغییر داده است. چراغهای الایدی پرنور، نمایشگرهای بزرگ رایانه، تلویزیونها، تلفنهای هوشمند، تبلتها و سیستمهای روشنایی قوی در محیطهای کاری باعث شدهاند افراد مدتها پس از غروب آفتاب همچنان در معرض نور شدید قرار بگیرند.
نتایج پژوهشهای پیشین و جدید درباره نور شبانه
نتایج پژوهشهای پیشین نشان داد که قرار گرفتن در معرض نور در شب میتواند با مشکلاتی مانند چاقی، دیابت، بیماریهای قلبی و اختلالات خواب مرتبط باشد، اما تاثیر آن بر سلامت خود چشمها کمتر مورد بررسی قرار گرفته بود.
پژوهشگران برای بررسی این موضوع، دادههای ۸۲ هزار و ۸۲۶ بزرگسال شرکتکننده در پروژه زیستی بریتانیا را تحلیل کردند. افرادی که به بیماریهای جدی چشمی مبتلا بودند از این بررسی حذف شدند. دیگر شرکتکنندگان به مدت یک هفته دستگاهی روی مچ دست خود داشتند که هر ۱.۲ ثانیه میزان نور محیط و فعالیت بدنی آنان را ثبت میکرد. سپس وضعیت سلامت این افراد نزدیک به هشت سال پیگیری شد.
یافتههای هشداردهنده؛ افزایش ۴۷ درصدی خطر آبسیاه
نتایج نشان داد افرادی که بین ساعت هشت شب تا ۱۱ و ۳۰ دقیقه شب بهطور متوسط در معرض نوری بیش از ۱۰۰۰ لوکس قرار داشتند، بیشتر در معرض ابتلا به تباهی لکه زرد وابسته به سن، آبمروارید و آبسیاه زاویه باز اولیه بودند.
بر اساس یافتههای پژوهش، خطر ابتلا به تباهی لکه زرد (دژنراسیون ماکولار) در این افراد ۳۱ درصد، آبمروارید ۱۸ درصد و آبسیاه ۴۷ درصد بیشتر بود. همچنین هرچه مدت زمان قرارگیری در معرض نور شدید طولانیتر میشد، این خطرات نیز افزایش پیدا میکرد.
منابع نور خطرناک و مکانیسم آسیب
پژوهشگران تاکید کردند که شدت نور بیشتر چراغهای معمولی خانگی بسیار کمتر از ۱۰۰۰ لوکس است و معمولا بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ لوکس قرار دارد. نگرانی اصلی مربوط به صفحهنمایشهای بسیار روشن، تابلوهای الایدی با نور شدید یا سیستمهای روشنایی شدید در برخی محیطهای کاری است.
به گفته دانشمندان، نور شدید شبانه ممکن است ساعت زیستی بدن را مختل کند. همچنین نور آبی موجود در چراغهای الایدی میتواند استرس اکسیداتیو را افزایش دهد، به سلولهای حساس شبکیه و عدسی چشم آسیب برساند و روندهای طبیعی ترمیمی را که هنگام خواب رخ میدهند مختل کند.
محدودیتهای پژوهش و توصیههای کاربردی
البته پژوهشگران یادآور شدند که نتایج این پژوهش از نوع مشاهدهای بوده و نمیتواند ثابت کند که نور شدید شبانه بهطور مستقیم باعث بروز بیماریهای چشمی میشود. با این حال، تعداد زیاد شرکتکنندگان و دوره پیگیری طولانی، اهمیت نتایج را افزایش و ضرورت انجام تحقیقات بیشتر را نشان میدهد.
در مجموع، یافتهها حاکی از آن است که کاهش قرارگیری در معرض نور شدید پیش از خواب میتواند راهکاری ساده برای محافظت از بینایی در بلندمدت باشد. کم کردن روشنایی صفحهنمایشها، استفاده از حالت شب، کاهش نور محیط و پرهیز از نورهای بسیار شدید در ساعات پایانی شب از جمله اقداماتی هستند که ممکن است هم به بهبود خواب و هم به حفظ سلامت چشمها کمک کنند.
نوریج گزارش کرد، از آنجا که این تغییرات ساده هستند و ریسک کمی دارند، احتمالا ارزش انجام دادن دارند و دانشمندان نیز همچنان در حال بررسی دقیقتر این موضوع هستند.
نتایج این پژوهش در نشریه GeroScience منتشر شده است.
